ข่าวสุขภาพ : โรคอีโบลา (EBOLA) คืออะไร สาเหตุ อาการของโรคเป็นอย่างไร?

ข่าวสุขภาพ : โรคอีโบลา (EBOLA) คืออะไร สาเหตุ อาการของโรคเป็นอย่างไร? ช่วงนี้เราจะได้ยินข่าวเกี่ยวกับการระบาดของเชื้อไวรัสอีโบลา กันอยู่อย่างต่อเนื่อง เนื่องจากการระบาดได้มีความรุนแรงมากขึ้น แต่เพื่อเป็นการไม่ให้เป็นการตื่นตระหนกจนเกินไป เราจึงนำความรู้เกี่ยวกับ “โรคติดเชื้อไวรัสอีโบลา” จากสำนักโรคติดต่ออุบัติใหม่ มาฝากเพื่อเป็นความรู้กันค่ะ

โรคติดเชื้อไวรัสอีโบลา (Ebola) คือ โรคติดเชื้อไวรัสชนิดเฉียบพลันรุนแรง เกิดจากเชื้อไวรัสอีโบลา (Ebola virus) ซึ่งอยู่ในตระกูล Filoviridae family ประกอบด้วย 5 สายพันธุ์ (species) ได้แก่ สายพันธุ์ไอวอรีโคสต์ สายพันธุ์ซูดาน สายพันธุ์ซาร์อี สายพันธุ์เรสตัน (Reston) และสายพันธุ์ Bundibugyo โดยสายพันธุ์ซูดาน สายพันธุ์ซาร์อี และสายพันธุ์ Bundibugyo ทำให้เกิดการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสอีโบลาในแอฟริกาและทำให้มีอัตราป่วยตายประมาณ ร้อยละ 25-90 ในขณะที่ สายพันธุ์ไอวอรีโคสต์ และสายพันธุ์เรสตัน (Reston) มักไม่ทำให้เกิดอาการรุนแรง และยังไม่มีรายงานการเสียชีวิตจากสายพันธุ์เรสตัน (Reston)

อาการของโรค และระยะฟักตัว
ระยะฟักตัวประมาณ 2 – 21 วัน ผู้ป่วยโรคติดเชื้อไวรัสอีโบลาจะมีไข้สูงทันทีทันใด อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ และเจ็บคอ ตามด้วยอาการ อาเจียน ท้องเสีย และมีผื่นนูนแดงตามตัว (maculopapular rash) ในรายที่มีอาการรุนแรงและเสียชีวิต จะพบมีเลือดออกง่าย โดยเกิดทั้งเลือดออกภายในและภายนอกร่างกาย (internal and external bleeding) มักเกิดร่วมกับภาวะตับถูกทำลาย ไตวาย หรือก่อให้เกิดอาการของระบบประสาทส่วนกลาง ช็อก และเสียชีวิตได้

การวินิจฉัยโรค
การวินิจฉัยโรคติดเชื้อไวรัสอีโบลา (Ebola) มักจะเป็นการตรวจผสมผสานระหว่างการตรวจหาแอนติเจน โดยวิธี RT-PCR ร่วมกับหาแอนติบอดี คือ IgM หรือ IgG จากตัวอย่างเลือด นํ้าเหลือง หรือจากอวัยวะ อาจใช้การแยกเชื้อไวรัสโดยการเพาะเชื้อ หรือการเลี้ยงในหนูตะเภา หรือบางครั้งอาจตรวจพบเชื้อได้จากการส่องด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนในชื้นเนื้อจากตับ ม้าม ผิวหนัง หรืออวัยวะอื่นๆ การชันสูตรศพโดยการตรวจชิ้นเนื้อ (Formalin-fixed skin biopsy) หรือการผ่าศพพิสูจน์ด้วยการตรวจหาภูมิคุ้มกันหรือองค์ประกอบทางเคมีของเซลล์และเนื้อเยื่อสามารถทําได้และเนื่องจากโรคนี้มีอันตรายต่อมนุษย์สูงมาก ดังนั้นการตรวจและศึกษาทางห้องปฏิบัติการที่เกี่ยวข้องกับโรคนี้ กระทําได้เฉพาะในระบบป้องกันอันตรายที่อาจเกิดแก่ผู้ปฏิบัติงาน รวมทั้งชุมชนในระดับสูงสุด (BSL-4)

การรักษา
ไม่มีการรักษาจําเพาะ ในรายที่มีอาการรุนแรงต้องการการดูแลอย่างใกล้ชิด ให้สารนํ้าอย่างเพียงพอ

แหล่งรังโรค
ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด ถึงแม้จะมีการศึกษาอย่างกว้างขวาง จากหลักฐานที่เพิ่มขึ้นชี้ให้เห็นถึงบทบาทของลิง (ซึ่งมีโรคที่คล้ายคลึงกับคน) และ/หรือ ค้างคาวในห่วงโซ่การถ่ายทอดเชื้อสู่คน ในทวีปแอฟริกา พบว่าการติดเชื้อไวรัสอีโบลาในผู้ป่วยรายแรกที่พบ (human index case) มีความเกี่ยวข้องกับการสัมผัสลิงกอริลล่า ลิงซิมแปนซี ลิงอื่นๆ สัตว์จำพวกเลียงผา กวางผา และเม่นที่ตายหรือถูกฆ่าในป่าทึบ

จนถึงปัจจุบันนี้ พบเชื้อไวรัสอีโบลาในสัตว์ป่า เช่น ซากลิงซิมแปนซี (ในประเทศไอวอรีโคสต์และสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก) ลิงกอริลล่า (ในประเทศกาบองและประเทศคองโก) และตัว duikers (ในประเทศคองโก) ที่พบตายในป่าทึบ การตายของลิงชิมแปนซี และลิงกอริลล่าจำนวนมากสามารถใช้ในการเฝ้าติดตามการแพร่กระจายของไวรัสได้

แต่อย่างไรก็ตาม แม้สัตว์เหล่านี้จะสามารถติดเชื้อและแพร่เชื้อสู่คนได้ แต่ไม่น่าจะเป็นแหล่งรังโรค และจากหลักฐานที่มีอยู่บ่งชี้ว่า ค้างคาวน่าจะเป็นแหล่งรังโรค จากการตรวจหาการสร้างแอนติบอดี และ RT-PCR ในค้างคาว และความสัมพันธ์ของการสร้างแอนติบอดีในคนที่สัมผัสค้างคาว

วิธีการแพร่โรค
พบการติดต่อของเชื้อไวรัสอีโบลาสู่คน โดยการสัมผัสโดยตรงกับเลือดหรือเครื่องในของลิงที่ติดเชื้อ หรือเกิดขณะจัดการหรือชําแหละสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่ตาย โดยยังไม่พบรายงานจากการติดเชื้อผ่านทางละอองฝอยที่ลอยในอากาศ สำหรับการติดต่อจากคนสู่คน เกิดจากการสัมผัสโดยตรงกับเลือดที่ติดเชื้อ สารคัดหลั่ง อวัยวะ หรือนํ้าอสุจิ

นอกจากนี้ การติดเชื้อในโรงพยาบาลก็พบได้บ่อยผ่านทางเข็มและหลอดฉีดยาที่ปนเปื้อนเชื้อ และยังพบการแพร่กระจายเชื้ออีโบลาในพิธีศพได้บ่อย เนื่องจากญาติผู้เสียชีวิตอาจมีการสัมผัสโดยตรงกับร่างกายของผู้เสียชีวิต

ระยะติดต่อของโรค
จะไม่มีการแพร่เชื้อก่อนระยะมีไข้ และจะแพร่เชื้อเพิ่มมากขึ้นในระยะที่มีอาการป่วยนานเท่าที่เลือดและสารคัดหลั่งยังมีไวรัสอยู่ ในผู้ป่วยรายหนึ่งที่ได้รับเชื้อจากห้องปฏิบัติการสามารถตรวจพบเชื้ออีโบลาในน้ำอสุจิได้ในวันที่ 61 แต่ตรวจไม่พบในวันที่ 76 หลังเริ่มป่วย

RELATED POST

น้ำมัน-ทองคำทรงตัว หุ้นสหรัฐฯปิดลบจับตาผลประกอบการกลุ่มเทคโนโลยี

น้ำมันทรงตัว ก่อนสหรัฐฯรายงานคลังปิโตรเลียมสำรอง ท่ามกลางความกังวลว่าเคสผู้ติดเชื้อโควิด-19 ที่เพิ่มขึ้นจะกระทบต่ออุปสงค์พลังงาน ส่วนวอล์สตรีทปิดลบ จับตาผลประกอบการบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ ขณะที่ทองคำปิดบวกในกรอบแคบๆ สัญญาน้ำมันดิบเวสต์เทกซัส อินเตอร์มีเดียต หรือไลต์สวีตครูด งวดส่งมอบเดือนกันยายน ลดลง 26 เซนต์ ปิดที่ 71.65 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ด้านเบรนต์ทะเลเหนือลอนดอน งวดส่งมอบเดือนกันยายน ลดลง…

โต้ผลวิจัย! ‘อินเดีย’ ยันยอดตายโควิด-19 ไม่ถึง ‘หลายล้านคน’

รัฐบาลอินเดียออกมาปฏิเสธผลการศึกษาในต่างประเทศที่อ้างว่า มีประชากรแดนภารตะเสียชีวิตจากโควิด-19 ไปแล้ว “หลายล้านคน” หรือมากกว่าตัวเลข 420,000 คนที่รัฐบาลประกาศหลายเท่าตัว อย่างไรก็ตาม ทางการอินเดียยอมรับว่าหลายรัฐกำลังมีการ “แก้ไข” ข้อมูลตัวเลขผู้ติดเชื้อและเสียชีวิตในช่วงของการระบาดใหญ่เมื่อเดือน เม.ย.-พ.ค. เมื่อวันอังคาร (20) สถาบันวิจัย Center for Global Development ในสหรัฐฯ…

ผวาเขื่อนถล่ม! จีนอพยพคนนับหมื่นหลังฝนตกหนัก ภาพอึ้งน้ำท่วมรถไฟใต้ดินถึงเอวผู้โดยสาร

กองทัพจีนเตือนเขื่อนแห่งหนึ่งในแถบตอนกลางของประเทศ "อาจพังถล่มได้ทุกเวลา" หลังได้รับความเสียหายอย่างรุนแรงจากพายุฝนฟ้าคะนองที่คร่าชีวิตชาวบ้านไปอย่างน้อย 12 ราย และทำภูมิภาคดังกล่าวตกอยู่ในภาวะนิ่งสนิท ขณะที่สื่อออนไลน์เผยแพร่วิดีโอที่ยังไม่ยืนยันเป็นภาพผู้โดยสารติดอยู่ในขบวนรถไฟฟ้าใต้ดินในสภาพที่น้ำท่วมถึงระดับเอว เจ้าหน้าที่ด้านพยากรณ์อากาศออกประกาศเตือนภัยระดับสูงสุดสำหรับมณฑลเหอหนาน หลังจากพายุฝนฟ้าคะนองก่อความเสียหายอย่างกว้างขวางและต้องอพยพประชาชนนับหมื่นคน ขณะที่ท้องถนนสายต่างๆ ถูกน้ำท่วม ในช่วงเย็นวันอังคาร (20 ก.ค.) กองทหารประจำภูมิภาคแห่งกองทัพปลดแอกประชาชนจีน เตือนว่าฝนที่ตกลงมาอย่างต่อเนื่องเป็นเหตุให้เขื่อน Yihetan ในเมืองลั่วหยาง เกิดรอยแตกราว 20…

อิสราเอลบ่นประสิทธิภาพวัคซีน’ไฟเซอร์’สู้’เดลต้า’ไม่เป็นดังหวัง ยกตัวอย่างโควิดคืนชีพในUK-US

วัคซีนโควิด-19 ของไฟเซอร์/ไบออนเทค ยามสู้กับตัวกลายพันธุ์'เดลตา" อ่อนแอกว่าที่เจ้าหน้าที่สาธารณสุขอิสราเอลคาดหมายไว้ เดลิเมล์อ้างอิงรายงานจากสื่อมวลชนอิสราเอลเมื่อวันศุกร์(16ก.ค.) โดยนอกเหนือจากชุดข้อมูลภายในประเทศแล้ว นายกรัฐมนตรีอิสราเอลยังหยิบยกตัวอย่างจากสหราชอาณาจักรและสหรัฐฯ แสดงความกังวลเกี่ยวประสิทธิภาพของวัคซีนในการรับมือกับตัวกลายพันธุ์ไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ตัวดังกล่าวที่พบครั้งแรกในอินเดีย เดลิเมล์ สื่อมวลชนอังกฤษอ้างอิงรายงานของสื่อมวลชนท้องถิ่นระบุว่าเมื่อวันศุกร์(16ก.ค.) นายกรัฐมนตรีนาฟตาลี เบนเนตต์ ได้ประชุมหารือกับคณะรัฐมนตรีในเทลอาวีฟ เกี่ยวกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ อิสราเอล ฉีดวัคซีนไฟเซอร์/ไบออนเทค แก่ประชาชนไปแล้วกว่า 61% ของจำนวนประชาชน แต่เวลานี้กำลังเผชิญกับจำนวนผู้ติดเชื้อที่พุ่งขึ้น…